Armenia

Armenia jest państwem Azji Zachodniej położonym pomiędzy Turcją, Gruzją, Azerbejdżanem i Iranem. Na przestrzeni wieków kraj doświadczył wiele wojen, cierpienia i rozlewu krwi.

Armenia | Kościół św. Hripsime w Eczmiadzinie
Armenia | Kościół św. Hripsime w Eczmiadzinie (by sjdunphy)

Powierzchnia państwa wynosi obecnie 29 800 km2 i obejmuje w 90%- ach wyżyny z największym wzniesieniem, wygasłym wulkanem Aragac, wysokim na 4090 m n.p.m., jeziora (Sewan), kotliny (kotlina Araracka), rzeki (Araks), równiny.  Armenia leży w strefie klimatu podzwrotnikowego suchego o cechach kontynentalnego. Zimy są tu krótki i mroźne ze średnią temperaturą w styczniu -3 oC, a lata gorące ze średnimi temperaturami od 24°C do 26°C. Opady są dość częste i wynoszą ponad 800 mm rocznie. Armenię nawiedzają często katastrofalne trzęsienia ziemi.

Warto się tam udać, aby nasycić oczy przepięknymi widokami w rezerwatach przyrody: Diliżańskim, Chosrowskim lub pospacerować po Parku Narodowym Sewan, obcować z otwartymi, gościnnymi i muzykalnymi Ormianami, posłuchać ich opowieści.

W czasach starożytnych był królestwem, w skład którego wchodziła, oprócz terenu dzisiejszej Armenii, wschodnia część Turcji i północno -zachodnia część Iranu. Państwo podbili Sycowie, potem przejęli Persowie, a w IV wieku p.n.e. Aleksander Wielki. Największy rozkwit Armenii przypada na czasy króla Tigranesa I Wielkiego (95-59 r. p.n.e.). W 301 roku chrześcijaństwo zostało religią państwową Ormanów, w V wieku mnich Mesrop Masztoc stworzył ormiański alfabet. Rozpoczął się ponowny rozkwit kultury zakończony wraz z upadkiem królestwa. Zachodnia część została przejęta przez cesarstwo bizantyjskie, wschodnia przez Persów, którzy próbą narzucenia swojej religii wywołali w połowie V wieku n.e. powstanie w obronie wiary i narodowości. Zostało ono stłumione, ale Armenia uzyskała szeroką autonomię. W VII wieku kraj najechali i zdobyli Arabowie, później Bizancjum, następnie Turkowie, którym podlegała do XIX wieku. Uchodźcy stworzyli w Cylicji Królestwo Małej Armenii, które istniało od 1080 do 1375 r.

Armenia | Sanahin w północnej Armenii
Armenia | Sanahin w północnej Armenii (by sjdunphy)

W latach 1895 i 1915 Turcy przeprowadzili czystki etniczne, w wyniku których wymordowali od 1 do 1,5 mln Ormian. Początek XIX wieku to przejęcie wschodniej Armenii przez Imperium Rosyjskie, ale nie na długo, do rewolucji październikowej, kiedy to znów wkroczyli Turcy. W 1918 r. powstała niezależna Armenia nadal okupowana prze Turków, których usunęła Armia Czerwona. Od 1922 r. Armenia, wraz z Azerbejdżanem i Gruzją tworzyły Zakaukaską Republikę Radziecką, która po 14 latach stała się odrębną republiką ZSRR. W 1990 r. Armenia ogłosiła swą niepodległość, a parę miesięcy później stoczyła, trwającą do 1994 r., wojnę z Azerbejdżanem w ramach obrony ormiańskiej ludności zamieszkującej Górskie Karabachu. Od 2001 r. Armenia jest członkiem Rady Europy, od 2005 r. jest republiką parlamentarną. Armenia liczy obecnie 3 600 000 mieszkańców. Jest krajem zrujnowanym, biednym. Wszystkie zakłady pracy zostały zamknięte jeszcze w czasach ZSRRu.